روزى كه تصوير قلمى « پل شهرستان » تهيه شد هوا بسيار گرم بود . تهيهء مقدمات مسافرت به يزد و كرمان سبب گرديد كه اين كار در ماه اوت . كه در جلگه ماه بسيار گرمى است ، انجام بگيرد . در اين موقع سال ، در اطراف پل حتى يك برگ سبز ، كه سايه‌افكن باشد ، وجود ندارد . بنابراين ، قاليچه‌اى را بر روى چند تير انداخته و از كليهء فنون و مهارت پاسدارى پيشاهنگى استفاده كردم تا سايه‌اى فراهم شد . ولى حتى لشگرى از پيشاهنگان قادر نبودند كه گرماى فوق‌العاده هوا را تخفيف دهند . با اينكه كلاه آفتاب گردان بر سر داشتم و زير سايبان قاليچه بودم ، گرما همچنان تحمل‌ناپذير بود و همهء اين وسايل حكم بخارى برقى را داشت . عرق مانند جوى در جريان بود ناچار لباسها را بجز يك شلوار كوتاه نخى در آوردم . هجوم مگس و پشه و ريزش قطرات عرق بر روى كاغذ مانع كار مىشد . سرانجام طبيعت پيروز گشت و تابلو پاره شد . چاره‌اى نبود جز اينكه صبر كنم تا هوا قدرى خنكتر شود . چه ، پل مذكور تنها نمونه‌اى از پلهاى جنگى قديم بود كه در اين مسافرت مىتوانستم آن را مشاهده نمايم . يك ساعت قبل از غروب آفتاب از طرف ديگر پل كار را از نو آغاز كردم . مگسها هر چند دقيقه يك بار ما را غافلگير مىكردند و وارد نزديكترين طاق‌نماى خنك مىشدند . بازگشت به هواى گرم خارج خود را به آتش افكندن به قصد آزمودن بود . چه ، سنگها و صخره‌هاى بستر رودخانه گرماى روز ماه اوت را در خود جذب كرده بودند . هوا بتدريج رو به خنكى گذاشت و بازگشت دهقانان از مزارع نشان مىداد كه آفتاب در شرف غروب كردن است كه بعد از آن تاريكى بسرعت همه جا را فرا مىگيرد . سرهنگ استوارت « 1 » ، كه پنجاه سال قبل با لباس مبدل به ايران مسافرت كرد و در تاريخ نهم اكتبر 1880 م از نزديكى اين محل يعنى بين شهرستان و نايين گذشته است ، دربارهء اين محل چنين مىنويسد : « هنگام عبور از دشت خشك و لم‌يزرع ، گرما طاقت‌فرسا بود . در هندوستان كه آفتاب سوزانى دارد به من مىگفتند كه تحمل زيادى دارم ولى گرماى اين محل از گرماى هندوستان بمراتب بيشتر بود ؛ به طورى كه مجبور شدم حولهء مرطوبى بر سر خود بگذارم ، چه كلاه ايرانى من به قدر كافى سرم را حفظ نمىكرد » . كلنل استوارت در حدود هفده سال در ارتش هند خدمت كرده است و اظهارات وى راجع به گرماى اين محل مربوط به ماه اكتبر است نه ماه اوت .

--> ( 1 ) . Stewart